Jak sprawdzić bezpiecznik multimetrem?

Bezpiecznik sprawdzisz multimetrem po jego wyjęciu z obwodu. Ustaw test ciągłości lub pomiar rezystancji, a następnie przyłóż sondy do obu metalowych końców. Sygnał dźwiękowy albo rezystancja bliska 0 Ω oznacza ciągłość i najczęściej sprawny bezpiecznik. Brak sygnału lub wskazanie „OL” oznacza przerwę, czyli przepalony element.

Dlaczego warto użyć multimetru?

Kontrola wzrokowa bywa pomocna przy bezpiecznikach szklanych i samochodowych płytkowych. Można wtedy zobaczyć przerwany drucik, nadtopienie albo osmalenie. Nie jest to jednak pewny test. Bezpiecznik ceramiczny i część bezpieczników rurkowych może wyglądać normalnie mimo przerwania elementu topikowego.

Multimetr sprawdza ciągłość obwodu, czyli to, czy prąd może przejść między końcówkami bezpiecznika. Dzięki temu wynik nie zależy od wyglądu obudowy.

Jak przygotować się do pomiaru?

Potrzebujesz multimetru oraz narzędzia do wyjęcia bezpiecznika. W samochodzie zwykle wystarczy fabryczny chwytak, a w innych urządzeniach można użyć izolowanych szczypiec, o ile konstrukcja na to pozwala.

Przed rozpoczęciem przygotuj:

• Multimetr z funkcją testu ciągłości lub pomiaru rezystancji.
• Chwytak do bezpieczników albo izolowane szczypce.
• Instrukcję urządzenia lub schemat skrzynki bezpieczników, jeśli trzeba ustalić właściwy element.
• Oświetlenie pozwalające dokładnie zobaczyć końcówki bezpiecznika.

Bezwzględnie odłącz zasilanie przed wyjęciem i sprawdzeniem bezpiecznika. W przypadku urządzenia wyjmij wtyczkę z gniazda, a w samochodzie wyłącz zapłon i wyjmij kluczyk. Nie wykonuj testu ciągłości na elemencie znajdującym się pod napięciem.

Jeśli bezpiecznik znajduje się w domowej rozdzielnicy, panelu przemysłowym, układzie wysokoprądowym albo urządzeniu z kondensatorami, nie otwieraj obudowy bez odpowiednich kwalifikacji. W takiej sytuacji potrzebny jest elektryk lub technik.

Podczas pracy przestrzegaj kilku podstawowych zasad:

• Nie dotykaj jednocześnie odsłoniętych części instalacji i metalowych sond.
• Nie sprawdzaj bezpiecznika pod napięciem.
• Nie zastępuj bezpiecznika drutem, folią ani elementem o większym amperażu.
• Jeśli oprawka jest stopiona, luźna lub ma ślady przegrzania, przerwij diagnostykę.

Jak sprawdzić bezpiecznik multimetrem krok po kroku?

Najpierw wyjmij bezpiecznik z gniazda. Pomiar elementu pozostawionego w urządzeniu może być zafałszowany przez inne części obwodu, dlatego do wiarygodnego testu potrzebujesz bezpiecznika odłączonego od instalacji.

1. Odłącz zasilanie urządzenia lub samochodu i upewnij się, że nie może się przypadkowo uruchomić.
2. Wyjmij bezpiecznik za pomocą chwytaka albo izolowanych szczypiec. Nie szarp elementu, aby nie uszkodzić oprawki.
3. Podłącz przewody multimetru – czarny do gniazda COM, a czerwony do gniazda przeznaczonego do pomiaru napięcia i rezystancji.
4. Wybierz test ciągłości, zwykle oznaczony symbolem diody lub symbolem fali dźwiękowej. Jeśli miernik nie ma tej funkcji, ustaw najniższy zakres pomiaru rezystancji.
5. Sprawdź działanie miernika, zwierając końcówki sond. W trybie ciągłości powinien pojawić się sygnał dźwiękowy, a przy pomiarze rezystancji wskazanie powinno być bardzo niskie.
6. Przyłóż sondy do obu metalowych końców bezpiecznika. Polaryzacja nie ma znaczenia, więc sondy można przyłożyć dowolnie.
7. Odczytaj wynik i porównaj go z tabelą interpretacji.

W bezpiecznikach rurkowych sondy dotykają metalowych kapturków na obu końcach. W bezpiecznikach samochodowych płytkowych należy dotknąć metalowych punktów testowych lub odpowiednich styków. Końcówki sond powinny mieć pewny kontakt z metalem, nie z zabrudzoną lub lakierowaną powierzchnią.

Co oznaczają wskazania multimetru?

Test ciągłości jest szybki, ponieważ miernik sygnalizuje zamknięty obwód dźwiękiem. Pomiar rezystancji pokazuje natomiast, jak mały jest opór badanego elementu. W sprawnym bezpieczniku powinien być bardzo niski, choć dokładna wartość zależy od typu miernika i bezpiecznika.

Symbol „OL” oznacza otwarty obwód. Jeżeli pojawia się mimo podejrzenia, że bezpiecznik jest sprawny, ponownie przyłóż sondy do czystych metalowych końców i sprawdź przewody miernika. Niestabilny odczyt może wynikać ze słabego kontaktu, skorodowanych styków albo uszkodzonej oprawki.

Co zrobić, gdy bezpiecznik jest sprawny, a urządzenie nie działa?

Sprawny bezpiecznik potwierdza tylko ciągłość jednego elementu. Nie oznacza, że całe urządzenie lub obwód otrzymuje zasilanie. Przyczyną może być uszkodzona oprawka, przewód, przełącznik, złącze albo sam odbiornik.

W samochodzie sprawdź w instrukcji, czy analizowany bezpiecznik odpowiada za niesprawne urządzenie. Skrzynka bezpieczników może znajdować się pod deską rozdzielczą, pod maską lub w bagażniku. Nie wyjmuj przypadkowych elementów, zwłaszcza bezpieczników wysokoprądowych.

Jeżeli bezpiecznik przepala się ponownie po wymianie, nie wkładaj kolejnego bezpiecznika „na próbę”. Powtarzająca się awaria może wskazywać na zwarcie, przeciążenie, uszkodzony odbiornik albo luźną i przegrzewającą się oprawkę. Nowy element musi mieć ten sam typ, amperaż i – gdy ma to zastosowanie – napięcie znamionowe co oryginał.

Zapach spalenizny, nadtopiona obudowa, gorąca oprawka lub usterka w domowej rozdzielnicy to powód, aby przerwać samodzielne czynności i wezwać wykwalifikowanego fachowca.

Najpewniejsza procedura jest prosta: odłącz zasilanie, wyjmij bezpiecznik, sprawdź ciągłość lub rezystancję i dopiero wtedy oceń jego stan. Sygnał dźwiękowy lub niski opór wskazuje na ciągłość, a „OL” i brak sygnału na przepalenie.