Odpowietrzanie hamulców z ABS – od którego koła zacząć?

W samochodzie z ABS nie ma jednej, uniwersalnej kolejności odpowietrzania kół. Nie zaczynaj automatycznie od prawego tylnego koła, jak w klasycznym układzie. Właściwa sekwencja zależy od modelu, konstrukcji modułu hydraulicznego oraz obecności układów ESP lub EBD. Zawsze sprawdź instrukcję serwisową konkretnego auta.

Dlaczego ABS zmienia kolejność odpowietrzania?

W klasycznym układzie hamulcowym płyn przepływa bezpośrednio między pompą hamulcową a zaciskami lub cylinderkami. Zwykle zaczyna się wtedy od koła najbardziej oddalonego od pompy. Moduł ABS komplikuje ten obieg, ponieważ zawiera pompę, kanały hydrauliczne i elektrozawory sterujące ciśnieniem przy poszczególnych kołach.

Jeżeli powietrze trafi do modułu ABS, samo pompowanie pedałem może nie wystarczyć. Elektrozawory mogą pozostać zamknięte, a część powietrza zostanie uwięziona w bloku hydraulicznym. W niektórych modelach trzeba użyć testera diagnostycznego, który uruchomi pompę i otworzy zawory w wymaganej kolejności.

Co przygotować przed odpowietrzaniem?

Praca przy hamulcach wymaga stabilnego ustawienia samochodu, właściwego płynu i narzędzi, które nie uszkodzą odpowietrznika. Przy tradycyjnej metodzie potrzebna jest druga osoba, chyba że używasz urządzenia do odpowietrzania pod ciśnieniem.

Przygotuj następujące elementy:

• Nowy płyn hamulcowy zgodny ze specyfikacją producenta, często DOT 4.
• Klucz oczkowy lub specjalny klucz do odpowietrzników, najczęściej w rozmiarze 8, 9, 10 albo 11 mm.
• Przezroczysty przewód dopasowany do odpowietrznika.
• Czysty pojemnik na zużyty płyn oraz preparat do zapieczonych odpowietrzników.
• Tester diagnostyczny, jeśli procedura dla danego modelu wymaga aktywacji pompy ABS.

Odpowietrznik oczyść przed odkręceniem. Nie używaj płynu z otwartego od dawna opakowania, ponieważ płyn hamulcowy pochłania wilgoć. Przez cały czas kontroluj poziom w zbiorniczku. Nie wolno dopuścić do jego opróżnienia.

[ picture_1 ]

Jak odpowietrzać hamulce z ABS?

Jeżeli instrukcja serwisowa nie wymaga uruchamiania modułu testerem, można rozpocząć od podstawowej procedury przy kołach. Nie traktuj jednak poniższych kroków jako uniwersalnej sekwencji dla każdego auta. Ustawienie zapłonu, kolejność kół i sposób pracy pompy mogą się różnić.

1. Ustaw samochód na równej powierzchni, zabezpiecz go i unieś zgodnie z zasadami bezpiecznej pracy.
2. Napełnij zbiorniczek właściwym płynem do poziomu oznaczonego przez producenta.
3. Załóż przewód na odpowietrznik, a jego drugi koniec umieść w pojemniku z niewielką ilością świeżego płynu.
4. Przy wyłączonym zapłonie poproś pomocnika o kilkukrotne naciśnięcie pedału, a następnie przytrzymanie go.
5. Odkręć odpowietrznik, pozwól wypłynąć płynowi z pęcherzykami i zakręć go, zanim pomocnik puści pedał.
6. Powtarzaj cykl do chwili, gdy przewodem popłynie płyn bez widocznych pęcherzyków.
7. Kontroluj poziom płynu po każdym kole i przejdź do następnego punktu zgodnie z instrukcją dla danego modelu.

W niektórych samochodach przy tylnej osi wymagany jest włączony zapłon, a w innych procedura przebiega wyłącznie przy wyłączonym zapłonie. Nie włączaj go na podstawie ogólnej porady znalezionej dla innego auta. Jeśli instrukcja przewiduje pracę pompy ABS, kontroluj jej czas. W przedstawionej procedurze serwisowej pompa nie powinna pracować ciągle dłużej niż 2 minuty. Potem trzeba zrobić przerwę, aby nie doprowadzić do przegrzania.

Gdy powietrze dostało się do modułu hydraulicznego, producent może wymagać podłączenia testera diagnostycznego. Urządzenie uruchamia pompę ABS i steruje elektrozaworami, dzięki czemu płyn przepływa także przez kanały, których nie da się otworzyć samym pedałem.

Co zrobić, gdy płyn nie płynie?

Brak przepływu po wymianie przewodów nie musi oznaczać błędu pomocnika. Możliwe przyczyny to zapowietrzona pompa główna, zamknięte elektrozawory modułu ABS, zapieczony odpowietrznik albo problem z nowym przewodem. W aucie z ABS samo pompowanie pedałem może nie wypchnąć powietrza z części hydraulicznej.

Dotyczy to także starszych konstrukcji, takich jak Renault Scenic I. W zależności od wersji i zastosowanego modułu procedura może wymagać aktywacji pompy oraz elektrozaworów testerem. W takiej sytuacji włączanie silnika, zdejmowanie przewodu podciśnienia z serwa czy przypadkowe zmienianie kolejności kół nie rozwiąże problemu, a może utrudnić diagnozę.

Przerwij pracę i zleć odpowietrzanie serwisowi, gdy:

• Płyn nie wypływa mimo prawidłowego poziomu w zbiorniczku.
• Po kilku cyklach nadal pojawiają się duże ilości powietrza.
• Pedał pozostaje miękki po odpowietrzeniu wszystkich wskazanych punktów.
• Kontrolka ABS lub układu hamulcowego pozostaje zapalona.
• Nie masz testera wymaganego przez procedurę producenta.

Jakich błędów nie popełniać?

Układ hamulcowy nie jest dobrym miejscem na eksperymenty. Przed dalszą pracą sprawdź następujące kwestie:

• Nie uruchamiaj pompy na sucho – pilnuj poziomu płynu i przestrzegaj czasu pracy określonego przez producenta.
• Nie puszczaj pedału przy otwartym odpowietrzniku – może to zassać powietrze z powrotem do układu.
• Nie wlewaj starego ani zanieczyszczonego płynu – użyj płynu zgodnego ze specyfikacją samochodu.
• Nie jeździj z miękkim pedałem – po pracy pedał powinien mieć wyraźny, stabilny opór, a układ nie może wykazywać wycieków.

Najważniejsza odpowiedź brzmi więc: w aucie z ABS zacznij od kolejności podanej dla konkretnego modelu, a nie od koła wskazanego jako „zawsze pierwsze”. Jeżeli płyn nie przepływa, podejrzewaj zapowietrzenie modułu ABS i sprawdź, czy potrzebna jest procedura z testerem diagnostycznym. Do czasu uzyskania twardego pedału i potwierdzenia szczelności układu samochód nie powinien wyjeżdżać na drogę.

Artykuł dotyczy układu mającego bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo jazdy. Jeśli nie masz pewności co do procedury dla konkretnego modelu, zleć odpowietrzanie warsztatowi i nie używaj samochodu przed sprawdzeniem skuteczności hamowania.