Jak samodzielnie wykonać odpowietrzanie hamulców?

Odpowietrzanie hamulców usuwa powietrze z hydraulicznego układu hamulcowego. Miękki lub wpadający pedał, nierówne hamowanie i ściąganie samochodu mogą oznaczać zapowietrzenie. Procedura wymaga stałej kontroli poziomu płynu, a w samochodach z ABS – szczególnej ostrożności, ponieważ powietrze w pompie ABS może wymagać odpowietrzania profesjonalnym urządzeniem.

Co przygotować do odpowietrzania hamulców?

Pracuj na stabilnym, równym stanowisku. Potrzebujesz także drugiej osoby, która będzie obsługiwała pedał hamulca. Przygotuj następujące rzeczy:

• Klucz oczkowy pasujący do odpowietrznika, najczęściej 9 lub 11 mm.
• Przezroczysty wężyk o średnicy dopasowanej do zaworu odpowietrzającego.
• Czysty, suchy pojemnik na zużyty płyn hamulcowy.
• Nowy płyn hamulcowy zgodny ze specyfikacją producenta samochodu.
• Rękawice, czyściwo i preparat do oczyszczenia okolicy odpowietrznika.

Przezroczysty wężyk pozwala obserwować, czy wraz z płynem wypływają pęcherzyki powietrza. Jego drugi koniec można umieścić w pojemniku, najlepiej zanurzając go w niewielkiej ilości świeżego płynu. Przed rozpoczęciem sprawdź w instrukcji serwisowej właściwą kolejność kół. Różni się ona między modelami, szczególnie w układach z ABS.

ABS i układ bez ABS – najważniejsze różnice

Obecność ABS zmienia sposób postępowania. Nie należy bezrefleksyjnie stosować jednej kolejności do każdego samochodu, ponieważ długość przewodów, budowa modulatora i zalecenia producenta mogą być różne.

W typowym układzie bez ABS kolejność obejmuje prawe tylne, lewe tylne, prawe przednie i lewe przednie koło. Traktuj ją jako zasadę ogólną, a nie zamiennik dokumentacji konkretnego pojazdu.

Jak odpowietrzyć układ bez ABS?

Klasyczna metoda wymaga współpracy dwóch osób. Jedna pompuje pedał i utrzymuje go wciśnięty, druga obsługuje zawór przy kole. Nie odkręcaj odpowietrznika, gdy pedał nie jest przytrzymany, ponieważ powietrze może zostać zassane z powrotem do układu.

1. Ustaw samochód na równej powierzchni, zabezpiecz go przed przemieszczeniem i zdejmij koło, jeśli dostęp do odpowietrznika tego wymaga.
2. Oczyść zawór odpowietrzający, zdejmij kapturek ochronny i załóż przezroczysty wężyk. Drugi koniec umieść w czystym pojemniku.
3. Sprawdź poziom płynu w zbiorniczku i uzupełnij go do oznaczenia MAX. Nie dopuść do jego opróżnienia podczas pracy.
4. Poproś pomocnika o kilkukrotne naciśnięcie pedału hamulca do momentu wyczuwalnego wzrostu oporu.
5. Poleć mu całkowicie wcisnąć pedał i przytrzymać go w tej pozycji.
6. Odkręć odpowietrznik mniej więcej o pół obrotu. Płyn zacznie wypływać przez wężyk, a pedał może opaść.
7. Zakróć zawór, gdy ciśnienie wyraźnie spadnie, zanim pomocnik zwolni pedał.
8. Powtarzaj pompowanie, przytrzymywanie pedału i spuszczanie płynu do chwili, gdy w wężyku nie będą widoczne pęcherzyki powietrza.
9. Sprawdź poziom płynu, załóż kapturek na odpowietrznik i przejdź do kolejnego koła zgodnie z ustaloną kolejnością.

Po zakończeniu pracy uzupełnij płyn do właściwego poziomu. Pedał powinien stawiać wyraźny, stabilny opór. Jeżeli nadal jest miękki, nie używaj samochodu w ruchu drogowym. Przyczyną może być dalsze zapowietrzenie, nieszczelność albo usterka elementu układu.

Jak odpowietrzyć układ z ABS?

W samochodzie z ABS najpierw sprawdź procedurę producenta. Niektóre układy mają odpowietrzniki na pompie lub wymagają uruchomienia pompy w określonym momencie. Ogólna metoda dla kół nie zastępuje instrukcji serwisowej konkretnego modelu.

Koła przednie

1. Wyłącz zapłon i kilkanaście do około dwudziestu razy naciśnij pedał hamulca, aby zredukować ciśnienie regulacji ABS.
2. Napełnij zbiorniczek świeżym płynem do górnego oznaczenia.
3. Załóż wężyk na odpowietrznik pierwszego koła zgodnie z kolejnością podaną przez producenta.
4. Poproś pomocnika o pompowanie pedału do momentu powstania wyraźnego oporu, a następnie o przytrzymanie go wciśniętego.
5. Odkręć odpowietrznik, obserwuj wypływający płyn i zamknij zawór, gdy opór na pedale spadnie.
6. Powtarzaj cykl do chwili zniknięcia pęcherzyków, kontrolując poziom płynu po każdej serii.
7. Zakręć zawór, uzupełnij płyn i wykonaj te same czynności przy drugim kole przednim.

Koła tylne i pompa ABS

W niektórych procedurach dla tylnych hamulców po wyłączeniu zapłonu trzeba wcisnąć pedał, włączyć zapłon, a następnie odpowietrzać układ podczas pracy pompy. Dokładne czynności zależą od konstrukcji samochodu. Jeżeli instrukcja producenta przewiduje pracę pompy ABS, stosuj się do jej limitów. W przytoczonej procedurze pompa nie powinna pracować dłużej niż 120 sekund, po czym potrzebuje około 10 minut przerwy na chłodzenie.

1. Wyłącz zapłon i kilkanaście razy naciśnij pedał, aby zredukować ciśnienie układu ABS.
2. Uzupełnij płyn i przygotuj wężyk przy właściwym tylnym odpowietrzniku.
3. Wciśnij pedał hamulca i trzymaj go w tej pozycji, jeśli tak wskazuje procedura dla danego pojazdu.
4. Włącz zapłon, otwórz odpowietrznik i obserwuj wężyk. Zamknij zawór dopiero po usunięciu pęcherzyków lub zgodnie z instrukcją serwisową.
5. Wyłącz zapłon, odczekaj wymagany czas i przygotuj drugie tylne koło.
6. Powtórz procedurę, nie dopuszczając do nadmiernej pracy pompy.
7. Po zakończeniu włącz zapłon, jeśli wymaga tego procedura, poczekaj na samoczynne wyłączenie pompy i uzupełnij płyn do oznaczenia MAX.

Jeżeli zbiorniczek opróżni się i powietrze dostanie się do pompy ABS, przerwij pracę. Takiego układu nie należy dalej odpowietrzać metodą domową. Potrzebne może być urządzenie serwisowe oraz procedura aktywacji pompy, dlatego samochód powinien trafić do profesjonalnego warsztatu.

Na co uważać podczas pracy?

Odpowietrzanie dotyczy układu bezpośrednio odpowiedzialnego za zatrzymanie samochodu. Najczęstsze błędy wynikają z pośpiechu, braku kontroli płynu albo pominięcia zaleceń dla ABS:

• Nie dopuść do spadku poziomu płynu poniżej minimum, ponieważ pompa może zassać powietrze.
• Nie używaj płynu o innej specyfikacji i nie wlewaj zanieczyszczonego płynu z powrotem do układu.
• Nie odkręcaj odpowietrznika przed wciśnięciem pedału i nie pozwalaj pomocnikowi zwolnić go przed zamknięciem zaworu.
• Nie pomijaj kolejności kół podanej w instrukcji serwisowej pojazdu.
• Nie kontynuuj jazdy, jeśli pedał jest miękki, hamowanie jest nierówne albo przy odpowietrzniku widać wyciek.

Po wykonaniu prac sprawdź szczelność, działanie pedału i poziom płynu. Pierwszą próbę wykonaj na zamkniętym, bezpiecznym terenie, przy niewielkiej prędkości. Jeśli efekt odpowietrzania jest niepewny lub problem szybko wraca, potrzebna jest diagnostyka układu w warsztacie.

Artykuł ma charakter informacyjny. Prace przy układzie hamulcowym wpływają bezpośrednio na bezpieczeństwo jazdy. W razie wątpliwości, zapowietrzenia pompy ABS lub braku poprawy po odpowietrzaniu skorzystaj z pomocy wykwalifikowanego mechanika.