Jak sprawdzić kompresję silnika? Poradnik krok po kroku

Kompresję silnika sprawdza się kompresometrem wkręcanym w miejsce świecy zapłonowej lub żarowej. Rzetelny pomiar wykonuje się na rozgrzanym silniku, z w pełni naładowanym akumulatorem i całkowicie otwartą przepustnicą. Wyniki porównuje się między cylindrami, a próbą olejową można wstępnie odróżnić zużyte pierścienie od nieszczelnych zaworów.

Czego potrzebujesz do pomiaru?

Przed rozpoczęciem pracy przygotuj kompresometr dopasowany do rodzaju silnika, klucz do świec, rękawice ochronne oraz czystą szmatkę. W silniku Diesla potrzebny jest zestaw z końcówkami do gniazd świec żarowych lub wtryskiwaczy, zależnie od konstrukcji jednostki.

Samochód ustaw na równej powierzchni, zaciągnij hamulec postojowy i wybierz bieg jałowy. Warunki pomiaru mają bezpośredni wpływ na wynik. Potrzebne są:

• Kompresometr z właściwym adapterem do danego silnika.
• Klucz do świec zapłonowych albo żarowych.
• W pełni naładowany akumulator, aby rozrusznik obracał wałem z podobną prędkością przy każdym pomiarze.
• Rozgrzany silnik, najlepiej do normalnej temperatury pracy.
• Rękawice ochronne i szmatka do oczyszczenia okolic świec.

Przed pomiarem odłącz zasilanie paliwa i zapłonu. W zależności od samochodu może to oznaczać odłączenie cewek zapłonowych, wtryskiwaczy, bezpiecznika pompy paliwa albo właściwego przekaźnika. Sprawdź sposób wykonania tej czynności dla konkretnego modelu, ponieważ błędne odłączenie może wywołać zapis błędów lub uszkodzić elementy układu.

Jak sprawdzić kompresję silnika krok po kroku?

Pomiar wykonuj w każdym cylindrze w podobnych warunkach. Wykręcenie wszystkich świec zmniejsza opór stawiany rozrusznikowi i sprawia, że prędkość obracania wału jest bardziej wyrównana.

1. Rozgrzej silnik do temperatury roboczej, a następnie wyłącz go i zabezpiecz samochód przed ruszeniem.
2. Odłącz zasilanie zapłonu lub wtrysku paliwa, aby podczas kręcenia rozrusznikiem nie pojawiła się iskra i nie doszło do podania paliwa.
3. Oczyść okolice świec, żeby po ich wykręceniu zabrudzenia nie wpadły do cylindrów.
4. Wykręć wszystkie świece zapłonowe lub żarowe, korzystając z właściwego klucza.
5. Wkręć końcówkę kompresometru w gniazdo pierwszej świecy. Adapter powinien uszczelniać połączenie, ale nie dokręcaj go z nadmierną siłą.
6. Wciśnij pedał gazu do końca, aby przepustnica pozostała całkowicie otwarta. Przy zamkniętej przepustnicy cylinder nie zostanie prawidłowo napełniony powietrzem, a odczyt może być zaniżony.
7. Uruchom rozrusznik na kilka obrotów wału, aż wskazówka manometru przestanie rosnąć. Zanotuj najwyższą wartość.
8. Spuść ciśnienie z kompresometru, wykręć adapter i powtórz pomiar w każdym cylindrze.

Wyniki zapisz w kolejności cylindrów. Nie oceniaj silnika wyłącznie na podstawie jednej liczby. Dla diagnostyki równie ważna jest różnica między cylindrami. Orientacyjny zakres spotykany w wielu silnikach benzynowych wynosi około 9–12 bar, ale dokładną wartość nominalną oraz dopuszczalną różnicę należy sprawdzić w danych serwisowych konkretnej jednostki. Różnica przekraczająca mniej więcej 10–15% między cylindrami powinna skłonić do dalszej diagnostyki.

Jak interpretować wyniki pomiaru?

Niskie ciśnienie w jednym cylindrze może wskazywać na nieszczelny zawór, uszkodzoną uszczelkę pod głowicą, zużyte pierścienie tłokowe, pęknięcie tłoka albo uszkodzenie gładzi cylindra. Jeżeli niskie wartości pojawiają się we wszystkich cylindrach, trzeba sprawdzić także warunki pomiaru, prędkość obrotową rozrusznika, ustawienie rozrządu i stan akumulatora.

Na czym polega próba olejowa?

Próbę olejową wykonuje się po pomiarze na sucho, najlepiej w cylindrze z wyraźnie zaniżonym wynikiem. Przez otwór świecy wprowadza się około 5–7 ml oleju silnikowego, a następnie ponownie wykonuje pomiar przy tych samych warunkach.

Olej chwilowo uszczelnia przestrzeń między tłokiem, pierścieniami i gładzią cylindra. Jeżeli po jego dodaniu ciśnienie wyraźnie wzrośnie, podejrzenie pada na pierścienie tłokowe lub cylinder. Brak istotnej zmiany częściej wskazuje na nieszczelne zawory albo uszczelkę pod głowicą. Próba olejowa nie daje jednak samodzielnie ostatecznej diagnozy. Przy niejednoznacznym wyniku mechanik może uzupełnić ją próbą szczelności cylindrów sprężonym powietrzem.

Na co uważać podczas pracy?

Rozgrzany silnik i jego osprzęt mogą powodować oparzenia, dlatego pracuj ostrożnie i nie dotykaj kolektora, głowicy ani przewodów bez sprawdzenia ich temperatury. Układ zapłonowy może generować wysokie napięcie, więc przed odłączaniem cewek i przewodów wyłącz zapłon oraz stosuj się do procedury producenta.

• Nie pozwól, aby piasek lub narzędzia wpadły do otworów po świecach.
• Nie wykonuj pomiaru przy podłączonym zapłonie lub aktywnym wtrysku paliwa.
• Nie opieraj diagnozy na wyniku uzyskanym przy rozładowanym akumulatorze.
• Nie pomijaj otwarcia przepustnicy, bo zamknięty dolot może sztucznie zaniżyć ciśnienie.
• Jeżeli wszystkie cylindry mają bardzo niskie wartości albo próba olejowa nie daje jasnej odpowiedzi, zleć dalszą diagnostykę warsztatowi.

Sam pomiar nie przesądza jeszcze o konieczności remontu silnika. Pokazuje, że w konkretnym cylindrze lub całej jednostce występuje problem wymagający dalszego sprawdzenia. Dopiero połączenie wyników na sucho, próby olejowej i ewentualnej próby szczelności pozwala trafniej określić źródło usterki.

Artykuł dotyczy diagnostyki technicznej pojazdu. Prace przy rozgrzanym silniku, układzie zapłonowym i układzie paliwowym wykonuj wyłącznie przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa oraz zgodnie z dokumentacją konkretnego modelu.